Op het Terloplein in Antwerpen staat een laagdrempelige gezondheidskiosk die voor veel buurtbewoners een vaste ankerplek is geworden. Geen balie, geen afspraak, geen dichte deur. Gewoon een open plek waar mensen met een vraag, een zorg of simpelweg nieuwsgierigheid kunnen binnenstappen.
Die kiosk vormde de start van wat vandaag VivaHub is.
Waarom een gezondheidskiosk?
De kiosk ontstond vanuit een prangende vraag: hoe bereiken we inwoners die buiten de boot van preventie en welzijn vallen? Vaak hebben deze mensen weinig vertrouwen in formele diensten, of laat hun overlevingsmodus simpelweg geen ruimte voor ‘zorg’. Het SPICES-onderzoek (Universiteit Antwerpen) bevestigde dat klassieke preventie de meest kwetsbare groepen amper bereikt.
Het antwoord lag in de publieke ruimte. Niet wachten tot mensen komen, maar een vaste, toegankelijke plek bouwen midden in hun leefwereld. Het Terloplein bleek de ideale locatie.
Een gezondheidskiosk werkt niet omdat mensen moeten komen, maar omdat we er zijn wanneer zij klaar zijn om langs te komen.
Samen bouwen creëert eigenaarschap
Vanaf dag één wilden we vermijden dat de kiosk als een extern project aanvoelde. We kozen heel bewust voor samenwerking. Een groep Syrische vluchtelingen dacht mee na over het ontwerp en hielp letterlijk mee bouwen. Buurtbewoners timmerden de banken en schabben die vandaag nog steeds gebruikt worden. Lokale organisaties hielpen bij het inrichten en ondersteunen van de eerste werking.
Door zo samen te creëren werd de kiosk geen vreemd object in de wijk, maar een plek die door de buurt werd gedragen. Dat gedeelde eigenaarschap vormt vandaag nog altijd de basis voor vertrouwen.
Het principe: Iedereen is welkom
In buurten met veel kwetsbaarheid is de drempel naar zorg en ondersteuning vaak hoog. Niet omwille van afstand, maar door wantrouwen, eerdere ervaringen of angst voor controle.
Daarom is de kiosk ontworpen met één duidelijke logica: iedereen mag binnenkomen, zonder afspraak en zonder uitleg. Geen inschrijvingen, geen formulieren, geen verplichtingen.
De neutraliteit van de kiosk – niet gelinkt aan één organisatie of overheid – maakt dat bezoekers zich veilig voelen. Ze weten dat ze niet beoordeeld worden en dat er geen agenda achter schuilgaat.
Wat de praktijk ons leert op het Terloplein
De praktijkervaring op het Terloplein heeft veel geleerd.
Het gaat niet om mensen overtuigen, maar om aanwezig zijn. Daardoor ontstaat vanzelf een uitnodiging tot gesprek.
Wat niet werkt
Info-avonden of workshops met een verplichte opkomst.
Flyers en affiches vol tekst.
Strakke gezondheidsboodschappen (“stop met roken”) als er geen mentale ruimte is.
Wat wel werkt
De informele aanwezigheid van professionals (diëtist, psycholoog, coach).
Tijd nemen voor gesprekken op het tempo van de bezoeker.
Gratis fruit of groenten als ijsbreker voor contact.
WhatsApp-groepen voor snelle buurtinfo.
Community Health Workers die de taal en cultuur van de wijk spreken.
Het gaat niet om mensen overtuigen, maar om aanwezig zijn. Daardoor ontstaat vanzelf een uitnodiging tot gesprek.
Vertrouwen dat groeit in kleine stappen
Veel bezoekers zetten hun eerste stap pas na weken. Ze lopen voorbij, kijken even, blijven op een bank zitten om te observeren en zoeken vooral naar veiligheid. Pas wanneer ze voelen dat de kiosk betrouwbaar is, volgt er een kort gesprek, soms een kleine vraag en later een regelmatige aanwezigheid.
Week na week zien we dezelfde gezichten terugkomen. Dakloze bewoners die even op adem komen. Nieuwkomers die via een praatje of een kop thee hun eerste netwerk opbouwen. Ouders die vragen stellen over gezondheid, school of huisvesting. En buurtbewoners die elkaar spontaan beginnen te helpen, simpelweg omdat ze elkaar leren kennen aan de kiosk.
Zo is de kiosk uitgegroeid tot een vast ritueel in de wijk. Een plek die mensen herkennen, waar ze welkom zijn en waar ze op kunnen terugvallen.
Veel mensen komen wekenlang kijken voor ze een eerste stap zetten. Vertrouwen groeit in kleine gebaren, niet in grote woorden.
Gezondheidsvragen zijn meestal levensvragen
De vragen die aan de kiosk opduiken gaan bijna nooit uitsluitend over gezonde voeding of beweging. Vaak vertellen bewoners over problemen die veel dieper liggen. Een huis dat in slechte staat is, een leefomgeving die onzeker voelt, financiële zorgen die blijven opstapelen of een gezinssituatie die hen uitput. Soms gaat het over eenzaamheid of stress, soms over werk dat ontbreekt, papieren die onduidelijk zijn of een schoolcontext die moeilijk loopt.
Het zijn verhalen die tonen hoe gezondheid niet losstaat van wonen, inkomen, veiligheid, relaties en stabiliteit. Daarom verwijzen we niet alleen door naar zorgprofessionals, maar ook naar organisaties die ondersteunen op vlak van huisvesting, welzijn, financiële hulp, opvoeding, jongerenwerking of taal.
Een gezondheidskiosk kan pas zinvol zijn wanneer ze de volledige leefwereld van mensen begrijpt.
Van kiosk naar VivaHub
De ervaring op het Terloplein vormde de basis voor wat later VivaHub werd. Alles wat daar werkte, brachten we samen in een aanpak die flexibel inzetbaar is in verschillende buurten en contexten. Soms staat er een vaste kiosk in de wijk, soms trekken we mobiel naar plekken waar mensen ons nodig hebben, en soms bouwen we een kleine, warme plek binnen een organisatie. De digitale ondersteuning versterkt dit geheel en zorgt ervoor dat bewoners ook buiten de openingsuren hun weg vinden naar hulp en informatie.
Samen vormt dit een aanpak die mensen ondersteunt waar ze zijn, op hun eigen tempo en volgens hun eigen noden.
Een beweging die verder groeit
Wat begon op het Terloplein groeide uit tot een model dat buurten, organisaties en steden inspireert. Het draait steeds om hetzelfde: nabijheid, vertrouwen en een plek waar mensen welkom zijn en waar gezondheid begint met luisteren.
Wil je weten hoe VivaHub in jouw buurt of organisatie kan werken?
Contacteer ons via hallo@vivahub.be! We denken graag mee.